Papenland

Blog 103, Papenland

In Avignon staat het Palais des Papes, een reusachtig gebouw, dat daar in de 14e eeuw is neergezet tijdens de ballingschap van de pausen uit Rome. Maar toen de paus terugkeerde naar Rome, bleef er een paus zitten in Avignon, zodat de Rooms Katholieke Kerk opeens twee pausen had. Het duurde tot 1433 dat deze tegenpausen hun rol opeisten. Daarna lag de macht weer volledig in Rome.

Deze periode wordt de Babylonische Ballingschap van de pausen genoemd. Dit is wat eraan vooraf ging:

De Fransen waren niet erg enthousiast over het feit dat de religieuze wereldleider in Rome zetelde. Filips de Schone, die al alle macht van de wereld had, wilde dat de paus naar zijn pijpen danste. De zittende paus wist zelf echter ook van wanten. In 1301 formuleerde Bonifatius VIII in de bul Unam sanctam, het standpunt dat het voor ieder menselijk schepsel noodzakelijk was voor zijn redding zich te onderwerpen aan de Paus. Dit was vooral bedoeld om Filips de Schone duidelijk te maken wie de baas was. Bonifatius wist wel meer mensen tegen zich in het harnas te jagen, zodat hij op een gegeven moment moest uitwijken naar een slot in Anagni, zijn geboortestad. Filips verbrandde de pauselijke uitspraak in het openbaar en riep in een reactie dat de paus zijn voorganger had vermoord. De paus excommuniceerde hem daarop, dat wil zeggen dat hij door de kerk werd uitgesloten van deelname aan de sacramenten en de eredienst. Op 7 september 1303 viel een Frans leger, geleid door Nogaret, eerste minister van Filip, en Sciarra Colonna, lid van een de paus vijandig gestemde familie uit Rome, Bonifatius aan in zijn paleis in Anagni naast de kathedraal.

De Florentijnse kroniekschrijver Giovanni Villan schreef (enigszins aangepast):

En toen Sciarra en de anderen, zijn vijanden, bij hem kwamen, bespotten ze hem met gemene woorden en arresteerden hem en zijn gezin dat bij hem was gebleven. Onder anderen Willem van Nogaret, die de onderhandelingen voor de koning van Frankrijk had gevoerd, minachtte hem en bedreigde hem, zeggende dat hij hem naar Lyon aan de Rhône zou brengen, en daar in een algemene raad zou laten afzetten. Niemand durfde hem aan te raken, maar ze lieten hem onder lichte arrestaties achter en waren van plan de schat van de paus en de kerk te beroven. In deze pijn, schaamte en kwelling verbleef de grote paus Bonifatius drie dagen als gevangene tussen zijn vijanden. Het volk van Anagni zag hun dwaling in en verdreef Sciarra della Colonna en zijn volgelingen en bevrijdden de paus en zijn huishouden. Paus Bonifatius vertrok onmiddellijk met zijn hofhouding van Anagni en kwam naar Rome en St. Peter om een ​​concilie te houden, maar het verdriet dat in het hart van paus Bonifatius was verhard, vanwege de verwonding die hij had, toen hij naar Rome was gekomen, had een vreemde ziekte in hem voortgebracht, zodat hij aan zichzelf knaagde alsof hij gek was, en in deze toestand verliet hij dit leven op de twaalfde oktober in het jaar van Christus 1303 , en in de kerk van St. Peter bij de ingang van de deuren, in een rijke kapel die tijdens zijn leven werd gebouwd, werd hij eervol begraven.

Deze paus werd opgevolgd door Benedictus XI, die meteen weer in conflict kwam met Filips en de familie Colonna. Ook hij moest Rome ontvluchten en ging naar Perugia, waar hij, nog geen jaar paus, overleed. Na zijn dood ging het gerucht de ronde, dat hij vergiftigd zou zijn door Guillaume de Nogaret. Het daarop volgende conclaaf was een chaos, die bijna een jaar duurde. Uiteindelijk kreeg Bertrand de Got de baan. Dat moet met een hoop gesjoemel gepaard zijn gegaan, want hij was een persoonlijke vriend van Filips die op eigen verzoek in Lyon als paus gekroond werd als Clemens V. In 1309 vestigde deze zich in Avignon, waarmee de Babylonische Ballingschap een feit was en wij tot op de dag van vandaag kunnen genieten van het grootste gotische bouwwerk uit de middeleeuwen dat in Europa te vinden is.